زنان تاثیرگذار سینمای ایران؛ بیتا فرهی از هامون تا بانو
بیتا فرهی (با نام اصلی بیتا لهارخانی دینبلی) از زنان تاثیرگذار سینمای ایران و فارغالتحصیل رشتهٔ هنر از مدرسهٔ هنر جان پاورس آمریکا در سال ۱۳۵۹ بود. او در سال ۱۳۶۸ از طریق ناصر چشمآذر به داریوش مهرجویی برای بازی در فیلم «هامون» معرفی شد.
کمتر کسی است که پیگیر و علاقهمند به سینمای ایران باشد و نقشآفرینی ماندگار بیتا فرهی در فیلمهای «بانو» و «هامون» را به یاد نداشته باشد. بیتا فرهی در «هامون» و نقش مهشید در مقابل حمید هامون آنقدر توانمند ظاهر شد که بیراه نیست اگر او را نماد زن روشنفکر و مدرن در سینمای آن دوران بدانیم. مهشید زنی صاحب تفکر بود، مقابل هامون میایستاد و حرفهای روشنفکری میزد؛ همین کافی بود تا در بحبوحه محدودیتهایی که آن سالها زن و حضورش در سینما داشت، مهشید به یک نقطه عطف در کارنامه هنری بیتا فرهی تبدیل شود.
این بازیگر خوشچهره و همیشه شیک، در ادامه مسیر بازیگریاش در فیلم «بانو» ساخته مهرجویی هم خوش درخشید و بار دیگر با بازی مقابل خسرو شکیبایی، تصویر زنی مصمم و صاحب فکر را از خود به نمایش گذاشت. زنی که حرفی برای گفتن دارد، مغرور اما در عین حال مهربان است، مطالعه میکند و البته بیشباهت به خود واقعی بیتا فرهی هم نیست؛ حیف و صد حیف که سینمای ایران او را خیلی زود از دست داد.
ناگفتههایی از درخشش در کنار خسرو شکیبایی
در گفتگوی مانی حقیقی با داریوش مهرجویی که در کتابی با عنوان «کارنامه چهل سالگی» به چاپ رسیده است، مهرجویی با خاطرهای از خسرو شکیبایی یاد میکند:
«در سکانسی از فیلم هامون، مهشید دیروقت به خانه میآید. ما در این سکانس برای اینکه صحنهای طبیعی داشته باشیم به بیتا فرهی نگفتیم که قرار است سیلی بخورد! بعد از گرفتن این پلان، زندهیاد خسرو به گوشهای از لوکیشن رفت و زار زار گریه کرد. به کنارش رفتم تا او را دلداری بدهم. خسرو گفت: من که میدانستم قرار است سیلی بزنم.»
بعد از هامون، مهرجویی بلافاصله دست به کار ساخت «بانو» شد. او در جایی گفته است که فیلمنامه این کار را بر اساس شخصیت بیتا فرهی نوشت. شاید شخصیت بانو را به فرهی نزدیک دیده و با شناختی که از او داشت، این نقش را پیشنهاد کرد تا فرهی، شکیبایی و انتظامی بار دیگر همبازی شوند. بانو ساخته شد اما هفت سال منتظر ماند تا روی پرده نقرهای جان بگیرد.
در سالهای بعدی از دهه ۷۰، بیتا فرهی فعالیت هنری خود را با همکاری با کارگردانان بزرگی همچون احمدرضا درویش، بهمن فرمانآرا، مسعود کیمیایی و رخشان بنیاعتماد ادامه داد. او به همراه خسرو شکیبایی یکی از مشهورترین و محبوبترین زوجهای هنری این دهه را تشکیل دادند. حضور در فیلمهایی نظیر «هتل کارتن» به کارگردانی سیروس الوند در سال ۱۳۷۵ و «اعتراض» به کارگردانی مسعود کیمیایی در سال ۱۳۷۸، به تنوع تاریخچهی بازیگری او افزود.
در سال ۱۳۷۹، بیتا فرهی با حضور در سریال تلویزیونی «ولایت عشق» به کارگردانی مهدی فخیمزاده، نقش آذردخت را بازی کرد و وارد صحنه تلویزیون شد. سپس در سال ۱۳۸۱ در سریال «پدر خاک» و در سال ۱۳۸۳ در مجموعه «طلسمشدگان» نیز به ایفای نقش پرداخت.
