سیر تحول فناوری در سینمای ایران؛ از سینماتوگراف تا جلوه‌های ویژه دیجیتال

مقایسه تجهیزات دیجیتال مدرن در سینمای ایران برای مقاله فناوری سون اسکایز

سینمای ایران که بر پایه ابزارهای ماشینی شکل گرفته، ۱۲۴ سال پس از ورود نخستین سینماتوگراف توسط مظفرالدین‌شاه، اکنون در آستانه تحولی نوین قرار دارد. در این گزارش اختصاصی از سون اسکایز (Seven Skies)، به بررسی عبور سینمای ایران از محدودیت‌های فیزیکی و ورود به دنیای دیجیتال می‌پردازیم.


از دوربین‌های ۳۵ میلی‌متری تا انقلاب دیجیتال

تحول تکنولوژیک در ایران با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بود. در حالی که سینمای صامت با «آبی و رابی» آغاز شد، دهه‌ها طول کشید تا فناوری‌های مدرن جای خود را در تولیدات داخلی باز کنند.

  • چالش سنت و مدرنیته: فیلم «بوتیک» اثر حمید نعمت‌الله، علی‌رغم کیفیت بالا، به دلیل استفاده از دوربین دیجیتال در ابتدا توسط جشنواره فجر طرد شد که نشان‌دهنده مقاومت اولیه در برابر فناوری‌های نوین بود.
  • تحول در مهندسی صدا: احمدرضا درویش با فیلم «دوئل»، زیرساخت‌های صوتی سینمای ایران را با ورود سیستم دالبی سراند برای همیشه تغییر داد.

جلوه‌های ویژه بصری؛ عبور از محدودیت‌های تولید

در دهه ۹۰، طراحانی همچون زنده‌یاد هدیش بیگدلی‌شاملو با جسارت در فیلم‌هایی نظیر «هفت دقیقه تا پاییز»، ثابت کردند که می‌توان سخت‌ترین صحنه‌های تصادف را بدون خسارت فیزیکی و تنها با تکیه بر هوش دیجیتال خلق کرد.

حاتمی‌کیا و استانداردسازی سینمای استراتژیک

ابراهیم حاتمی‌کیا در آثاری چون «چ»، «بادیگارد» و «به وقت شام»، مرزهای جلوه‌های ویژه میدانی و کامپیوتری را در هم آمیخت. سکانس‌های سقوط بالگرد یا نبردهای هوایی در «به وقت شام»، گواهی بر توانایی فنی بالای متخصصان ایرانی در خروج از سینمای آپارتمانی است.

اقتصاد تکنولوژی؛ درس‌های «سرخ‌پوست» و «محمد رسول‌الله»

مجید مجیدی با پروداکشن عظیم «محمد رسول‌الله»، صنعت سینمای ایران را با دانش متخصصان بین‌المللی پیوند زد. از سوی دیگر، نیما جاویدی در «سرخ‌پوست» نشان داد که چگونه می‌توان یک زندان مخوف تاریخی را با نیمی از هزینه‌های معمول و با استفاده هوشمندانه از CGI بنا کرد.

امروز فناوری دیگر صرفاً یک ابزار نیست، بلکه زبان جدیدی است که به سینمای ایران اجازه می‌دهد با هزینه‌ای کمتر، قصه‌هایی با ابعاد جهانی روایت کند.